ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (TLT) ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ (Diabetes) ਇਕ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ ਪ੍ਰੋਬਲਮ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਰਾਬ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੁਣ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ‘ਚ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਸਰੀਰ ‘ਚ ਇੰਸੁਲਿਨ ਹਾਰਮੋਨ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਬਣਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਖੂਨ ‘ਚ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ (Early Symptoms of Diabetes) ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ‘ਚ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੁਝ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕਿ ਉਹ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ।
ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦਾ ਇਕ ਅਹਿਮ ਲੱਛਣ ਹੈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣਾ। ਜਦੋਂ ਖੂਨ ‘ਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਡਨੀ ਵਾਧੂ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਯੂਰਿਨ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਚ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਆਸ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਲੱਛਣ ਨੂੰ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਕਿਡਨੀ ਵੱਧ ਯੂਰਿਨ ਐਕਸਕ੍ਰੀਟ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿਚ ਕਈ ਵਾਰੀ ਯੂਰਿਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਸਮੇਂ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਯੂਰਿਨ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਡਨੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੈੱਲ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ‘ਚ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਇੰਸੁਲਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਰੈਜਿਸਟੈਂਸਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੂਗਰ ਸੈੱਲਾਂ ਤਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਂਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਊਰਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਸਕਿੰਨ ‘ਚ ਨਮੀ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੁਜਲੀ ਤੇ ਡ੍ਰਾਈਨੈੱਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਯੀਸਟ ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੂਗਰ ਯੀਸਟ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ, ਗ੍ਰੋਇਨ ਏਰੀਆ ਤੇ ਅੰਡਰਆਰਮਜ਼ ‘ਚ ਖੁਜਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਕਿੰਨ ‘ਤੇ ਕਾਲੇ ਪੈਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਕਾਂਥੋਸਿਸ ਨਾਈਗ੍ਰਿਕੈਂਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਰਦਨ, ਅੰਡਰਆਰਮ, ਪੱਟਾਂ ਜਾਂ ਕੂਹਣੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਜਾਂ ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਖੂਨ ਦਾ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਵਜ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਕੱਟ ਜਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰਨ ਵਿਚ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸੱਟ ਜਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਆਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
More Stories
Explainer: ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਦਲਿਆ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਿਸਟਮ, ਕੀ ਆਮ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਘੜੀ ਦੀ ਸੈਟਿੰਗ ਬਦਲਣੀ ਪਵੇਗੀ?
ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁੱਕ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਈ ਪੁਲਿਸ
ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ: ਕੈਨੇਡੀਅਨ PM ਕਰਨਗੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ