‘ਵਿਕਾਸ’ ਦਾ ਮਲਬਾ ਘੁੱਟ ਰਿਹਾ ਦਮ! ਪਰਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੀ ਧੂੜ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਹਵਾ ਕੀਤੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ

ਜਲੰਧਰ, (ਰਮੇਸ਼ ਗਾਬਾ): ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਸਿਰਫ ਪਰਾਲੀ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਘੁਲ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਸਰਫੇਸ ਵਾਟਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਧੂੜ ਨੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪਈ ਮਿੱਟੀ, ਰੇਤ ਅਤੇ ਮਲਬਾ ਹੁਣ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਦਾ ਦਮ ਘੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਐਫਆਈਆਰ (FIR) ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਿਗਮ ਨਿਗਮ  ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਭਰੀ ਖੁਦਾਈ ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ।  ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ: ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਟਨਾਂ ਧੂੜ ਅਤੇ ਮਲਬਾ ਸਰਫੇਸ ਵਾਟਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮੁੱਖ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੁਦਾਈ ਤੋਂ ਕੱਢੀ ਗਈ ਟਨਾਂ ਮਿੱਟੀ, ਰੇਤ ਅਤੇ ਮਲਬਾ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਲੰਘਦੇ ਵਾਹਨ ਨਾਲ ਧੂੜ ਦੇ ਗੁਬਾਰ ਬਣ ਕੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਹੈ। “ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅਸੀਂ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ‘ਤੇ ਤਾਂ ਐਫਆਈਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਖੁਦਾਈ ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤੋਂ ਫੈਲੀ ਧੂੜ-ਧੂੰਏਂ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।” – ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸ਼ਹਿਰੀ
ਇਹ ਇਲਾਕੇ ਹਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਈ ਰੁਝੇਵੇਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਇਸ ਧੂੜ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਲੰਘਣ ਕਾਰਨ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਹੈ:
ਨਕੋਦਰ ਰੋਡ
ਮੈਨਬਰੋ ਚੌਕ
ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਚੌਕ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕਪੁਰਾ ਤੋਂ ਚੌਗਿੱਟੀ ਰੋਡ
ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਏਰੀਆ ਰੋਡ
ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਨੇੜੇ ਦੀ ਸੜਕ
ਪਠਾਨਕੋਟ ਚੌਕ
ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪਰਾਲੀ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਾਵ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਗਮ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀ ਇਸ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ (AQI) ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਗੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।