ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes) ਇੱਕ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਡੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲਗਪਗ ਹਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ, ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ ਹਨ
ਗੈਰ-ਪ੍ਰੋਲਿਫੇਰੇਟਿਵ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ: ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲੀਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਖੂਨ ਜਾਂ ਤਰਲ ਲੀਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੈਟੀਨਾ ਸੁੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਜ ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਮੈਕੂਲਰ ਐਡੀਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਲਿਫੇਰੇਟਿਵ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ: ਜਦੋਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਰੈਟੀਨਾ ਆਕਸੀਜਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਅਸਧਾਰਨ, ਨਵੀਆਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫਟ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰੈਟੀਨਾ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਕਾਰਨ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਗ ਟਿਸ਼ੂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰੈਟੀਨਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ।
ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ “ਸਾਈਲੈਂਟ ਥਿੰਕ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ।
ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਜਾਂ ਤੈਰਦੇ ਧਾਗੇ ਦੇਖਣਾ।
ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ।
ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ।
ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ।
ਹਨੇਰਾ ਛਾਹ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ।
ਰੋਕਥਾਮ ਤੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਕੀ ਹਨ?
ਨਿਯਮਤ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ – ਹਰ ਸ਼ੂਗਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਾ ਹੋਣ। ਇਸ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ, ਡਾਕਟਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਰੈਟੀਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ – ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਕੰਟਰੋਲ – ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ – ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਖਾਣਾ, ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਛੱਡਣਾ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
More Stories
ਹੁਣ ਰੋਜ਼ ਨਹੀਂ, ਹਫ਼ਤੇ ’ਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਾਰ ਲੱਗੇਗਾ ਇਨਸੁਲਿਨ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ; ਭਾਰਤ ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ‘ਅਵੀਕਲੀ’
ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ‘ਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋ ਬਿਮਾਰ? ਇਹ ਸੁਪਰਫੂਡਜ਼ ਬਚਾਉਣਗੇ ਮੌਸਮੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ!
ਸਾਵਧਾਨ! ਫਾਇਦੇ ਦੇ ਚੱਕਰ 39ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਾਦਾਮ ਖਾਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਰੀ, ਪੜ੍ਹ ਲਓ ਖਾਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ